Niemand zal de ramp op Haïti ontgaan zijn. Het vele leed dat daar is aangericht, heeft wereldwijd mensen aangegrepen en tot hulp doen overgaan, op wat voor manier dan ook. De vreselijke situatie aldaar deed mij denken aan de aardbeving in Lissabon uit 1755, waarbij naar schatting 10.000 tot 100.000 mensen omkwamen. Dit heeft destijds een grote impact gehad, niet alleen humanitair en economisch, maar ook intellectueel. Het vele leed dat gepaard gaat met een dergelijke verwoesting doet altijd de vraag oprijzen naar het waarom, een grote existentiële vraag. De gelovige wijsgeer Leibniz meende dat God de best mogelijke wereld had geschapen. De deïstische filosoof Voltaire greep Lissabon aan om dit idee belachelijk te maken in de vorm van het gedicht Poème sur le désastre de Lisbonne. De vraag naar het waarom is diep menselijk en goed begrijpbaar, maar tegelijkertijd onzinnig, althans, voor een atheïst.

In de biologische wereld is de moderne evolutietheorie universeel geaccepteerd. Het is de grote verbindende theorie in de biologie. Het valt dan ook niet mee om een bioloog te vinden die deze theorie ontkent, laat staan een die gelooft dat alle soorten een paar duizend jaar geleden, in zes dagen, door God geschapen zijn. Een creationistische bioloog, dat is eigenlijk een contradictio in terminis. Toch hebben we in Nederland lange tijd zo’n lopende tegenstrijdigheid gehad: Willem Ouweneel. Nu Ouweneel echter zijn creationisme schijnt te hebben opgegeven in ruil voor een minder letterlijke lezing van Genesis, heeft creationistisch Nederland een nieuwe voorman nodig. Dat lijkt Peter Borger te willen worden.

In het Darwinjaar zijn er twee belangrijke populaire boeken over evolutie verschenen. Beide hebben het doel de geïnteresseerde leek te laten zien waarom evolutie waar is en wereldwijd door biologen geaccepteerd wordt. Beide auteurs zijn eminente evolutiebiologen, vakmensen dus. Van de hand van Jerry Coyne verscheen begin dit jaar Why Evolution is True (Oxford UP, 2009) en van Richard Dawkins' hand The Greatest Show on Earth: The Evidence for Evolution (Transworld Publishers, 2009). Het boek van Dawkins is ook in het Nederlands uitgegeven bij Nieuw Amsterdam, onder de titel Het grootste spektakel ter wereld.