Pieter van Beek

Pieter van Beek schreef op 27 augustus 2005:

Beste Bart,

In de eerste plaats mijn complimenten voor je website. Echt fantastisch werk heb je hier verzet. En dan heb je het ook nog zo weten te verwoorden dat het ook voor religieuze lezers vol te houden is, wat ik helemaal knap vind!

Eigenlijk wil ik je vooral complimenteren, maar ik hoop dat je het niet erg vind als ik ook nog met commentaar kom:

*"Sluiten atheïsten zich niet af voor god(en)? Ze willen god gewoon niet in hun hart toelaten of zoeken niet!"*

Veel, zo niet de meeste atheïsten (ik zelf ook) waren voorheen gelovig, en hebben god dus niet bij voorbaat uitgesloten. De meerderheid van de atheïsten heeft serieus het bestaan van god(en) overwogen, maar zijn tot een negatieve conclusie gekomen. De meeste atheïsten sluiten zich dus niet zo maar af voor god, daar ligt bijna altijd een goed overwogen keuze aan ten grondslag.

Uit breed sociologisch onderzoek blijkt dat iemands "keuze" om atheïst of juist gelovig te zijn vooral wordt bepaald door zijn opvoeding; in de meeste landen is de overgrote meerderheid van atheïsten ongelovig opgevoed en de overgrote meerderheid van gelovigen juist gelovig opgevoed.

In Nederland heb je, na de grote secularisatiegolf van de jaren '70 en '80, relatief veel atheïsten die ooit gelovig zijn geweest, maar dit is dus geen mondiaal verschijnsel. Misschien moet je aan de hand van deze wetenschap deze FAQ-entry herformuleren (maar misschien ook niet; 't is jouw site!)

Mijn eigen ervaring is overigens wel dat vrijwel alle atheïsten, zeker van ouder dan 20, op enig moment in hun leven wel open hebben gestaan voor geloof, en zelfs actief pogingen hebben ondernomen om het "vlammetje" van geloof in zichzelf aan te wakkeren, maar dus kennelijk zonder resultaat.

En nog een ander ding: het valt me op dat je je site erg "respectvol" hebt geschreven, en dat je dus kennelijk niet alleen wilt preken voor eigen parochie. In dat kader is het misschien niet handig om Jean-Paul Sartre aan te dragen als modern atheïstisch filosoof: de naam JPS laat bij sommige mensen, mijzelf incluis, de haren overeind staan in verband met zijn foute bolsjewistische en maoïstische sympathiën. Hij is "fout" zoals we dat in Nederland noemen. JPS noemen op een site over atheïsme is een beetje als Adolf Hitler noemen op een site over vegetarisme (AH was namelijk vegetariër en dierenvriend). JPS is voor veel gereformeerden het toonbeeld van de verwerpelijke ideeën waartoe afvalligheid je kan inspireren.

Maar dus nogmaals mijn complimenten voor je geweldige site.

Groeten,
Pieter van Beek

Reactie:

Beste Pieter,

Bedankt voor de complimenten! Je hebt gelijk dat de meeste atheïsten door hun opvoeding niet in het bestaan van goden geloven. Ieder kind wordt immers zonder geloof in goden geboren en is hiermee dus eigenlijk onbewust een atheïst. Pas als het bestaan van een god (of goden) door de opvoeding wordt aangeleerd, wordt iemand gelovig (in de meeste gevallen). Als het bestaan van god nooit ter sprake komt in de opvoeding, zal een kind hoogst waarschijnlijk als atheïst opgroeien en dit waarschijnlijk ook blijven. In de meeste gevallen geloven deze atheïsten onbewust niet in god: er is geen spraken van een bewuste overtuiging en ze zullen zich meestal ook geen atheïst noemen. Mijn ervaring is dat de atheïsten die zichzelf ook atheïst noemen, hier bewust voor gekozen hebben. In mijn FAQ doelde ik eigenlijk op deze laatste groep. Omdat dit onvolledig is, zoals jij terecht opmerkte, zal ik dit binnenkort nuanceren.

Verder suggereerde je om Jean-Paul Sartre niet te noemen als atheïst. Ik heb dit juist bewust wel gedaan om aan te geven dat het atheïsme geen andere denkbeelden (zoals die van Sartre, waar ik het overigen ook niet mee eens ben) impliceert, zoals blijkt uit de context waarin ik Sartre benoem. Dit zal ik dus laten staan; misschien dat ik de context nog explicieter zal vermelden. In ieder geval bedankt voor de suggestie!

Met vriendelijke groet,

Bart Klink