Home Artikelen
Artikelen

Op deze pagina staat een aantal atheïstische en skeptische artikelen. Iedereen is vrij artikelen in te sturen, mits ze aan een aantal voorwaarden voldoen. Artikelen kunnen gestuurd worden naar: contact[at]deatheist.nl (vervang [at] door @, anti-spam-maatregel).



Is de atheïst een beetje dom?
Geschreven door Bart Klink   
donderdag, 07 mei 2015 10:46

Een tijdje geleden ontving ik het boekje "De atheïst is een beetje dom!" van Walter Tessensohn, een mede-oudste en leraar in een evangeliegemeente. Het is een soort pamflet waarin de auteur de argumenten van de atheïst toetst aan "de rede, de logica en het Bijbels geloof" (achterkant van het boekje) en concludeert dat ze niet steekhoudend zijn. Voor het standpunt van de atheïst gaat Tessensohn vrijwel volledig uit van wat ik daarover schrijf op mijn website door veel te citeren. Ik weet niet of ik blij moet zijn met de eer dat een geheel boekje is gewijd aan het weerleggen van mijn teksten. Niet alleen zijn er atheïsten die het atheïstische standpunt veel beter hebben verdedigd, maar het boekje van Tessensohn staat zo vol met onjuistheden dat ik het nauwelijks kan beschouwen als een serieuze poging mijn argumenten - laat staan het atheïsme - te weerleggen. 

Tessensohn richt zijn pijlen vooral op evolutie en stelt evolutie praktisch gelijk aan atheïsme, maar hij heeft blijkbaar niet door dat de realiteit van evolutie ook wordt verdedigd door christenen (zoals Fancis Collins en Kenneth Miller, of in ons eigen land Cees Dekker en wijlen Jan Lever). Ofschoon evolutie mijns inziens inderdaad een probleem vormt voor de gelovige, berust de overtuiging van een atheïst op veel meer dan dat. Tessensohn ziet evolutie (terecht) als onderdeel van het naturalisme, dat hij tegenover Bijbels geloof plaatst. Hij meent dat dit naturalisme, wat ook onderliggend is aan wetenschap, een aanname of vooronderstelling van de atheïst is (p. 12). Dat is evenwel niet zo: het is de uitkomst van wat we vanuit onze beste kenbronnen weten. Bovennatuurlijk verklaringen worden niet bij voorbaat uitgesloten, zoals Tessensohn meent (p. 11), maar blijken wetenschappelijk onjuist en/of onvruchtbaar. Dat is de reden dat het bovennatuurlijke geen plaats heeft in de wetenschap, zoals ik hier uitgebreid betoog, en creationisme wetenschappelijk onhoudbaar is

Naast evolutie vormt ook de big bang (oerknal) een probleem voor Tessensohn. Hij meent dat hierbij iets uit niets is ontstaan (p. 18-19) en gaat verder met zo'n karikatuur van deze wetenschappelijke theorie dat ik me moeilijk kan voorstellen dat hij ook maar enige wetenschappelijke kennis heeft op dit gebied. De oerknaltheorie heeft, in tegenstelling van Tessensohn beweert, een uitgebreide empirisch onderbouwing. Hij meent ook dat er een "levenswet" nodig is om de embryonale ontwikkeling te verklaren en dat een dergelijke verklaring er niet is (p. 18). Heeft Tessensohn dan nooit een modern boek over ontwikkelingsbiologie gelezen? Wat fossiele overgangsvormen betreft citeert Tessensohn een stuk op mijn site waarin ik uitleg waarom er gaten in het fossielenbestand zitten. Hij zegt vervolgens dat er geen overgangsvormen zijn (p. 21), terwijl ik in datzelfde stuk naar links verwijs waarin vele overgangsvormen besproken worden. Dat wordt echter niet geciteerd, waardoor een verkeerde indruk ontstaat. Vervolgens komt er een trits standaard creationistische claims die allemaal al vele malen weerlegd zijn. De overweldigende hoeveelheid bewijsmateriaal voor (macro-)evolutie is in vele boeken terug te vinden (ik bespreek er hier twee en hier nog een) en zelfs ook eenvoudig online toegankelijk, zie bijvoorbeeld hier. Ondanks dat mijn site niet over evolutie gaat, heb ik ook meerdere stukken geschreven over het bewijs voor evolutie, bijvoorbeeld hierhier en hier. Tessensohn negeert dit alles volledig of is er niet van de op hoogte. Zijn 'problemen' met het ontstaan van het universum, sterrenstelsels, planeten, leven en evolutie zijn gebaseerd op onwetendheid, onbegrip, onjuistheden en onterechte verdachtmakingen, en hadden gemakkelijk voorkomen kunnen worden als hij zich wat had ingelezen in de desbetreffende onderwerpen. 

Vervolgens gaat Tessensohn in op het probleem van religieuze verscheidenheid. Hij stelt dat de Bijbel geen andere goden erkent omdat die er ook niet zijn (p. 37), terwijl in de Bijbel vele passages staan die wijzen op polytheïsme. Ook probeert hij van atheïsme een religie te maken (quod non) door te verwijzen naar Noord-Korea, dat inderdaad religieuze trekken heeft, maar niet vanwege het atheïsme, maar wegens de extreme vorm van communisme. Hij verwijt tevens dat atheïsten geen idealen en moraal kunnen hebben (wederom quod non). Ook legt hij mij op p. 42 een citaat in de mond dat niet van mij is, maar van Ronald Plasterk, en ook als zodanig op mijn site staat. Meerdere keren (p. 9, p. 35) wordt de atheïstische filosoof Michael Ruse aangehaald als zeggende dat evolutie een religie is, maar dat citaat is uit zijn context getrokken (zie ook hier).  

Ook bespreekt Tessensohn het probleem van het lijden, dat een belangrijk atheïstisch argument is. Hij voert de vrije-wil-verdediging op, terwijl ik in mijn stuk daarover (waaruit hij ook citeert) laat zien waarom deze verdediging geen stand houdt. Hij probeert vrije wil en Gods alwetendheid te rijmen: "God weet wat iemand denkt, wat hij gaat doen en wat zijn keuzes zijn. God houdt de mens het leven en de dood voor, het goede en het kwade en Hij wil dat de mens kiest voor het goede en het leven. Daar heeft de mens een vrije wil voor." (p. 51) Hij spreek hij zichzelf hier echter tegen, blijkbaar zonder het zelf door te hebben. Hoe kan onze keuze vrij zijn als God door zijn alwetendheid al weet wat wij gaan kiezen? Om het concreet te maken: als God alwetend is, weet hij al of ik straks in de supermarkt wel of niet iets ga stelen. Hoe is mijn keuze om wel of niet te stelen dan vrij? God weet immers de uitkomst al! Ook zijn andere theodicees heb ik bekritiseerd in mijn stuk, maar daar gaat hij nauwelijks op in.

De logische inconsistentie tussen alwetendheid en vrije wil geldt ook voor God zelf, want hoe kan de Almachtige iets veranderen als Hij de gehele toekomst al kent? Als God zijn eigen plan al kent, hoe kan Hij die dan nog wijzigen? Tessensohn meent soms dat niet alles vastligt, maar als niet alles vastligt, zijn er dus dingen die God niet weet, en is Hij dus niet alwetend. Dit heeft ook praktische consequenties: waarom proberen mensen te bekeren als God toch al weet wie uiteindelijk gelovig zullen worden en wie niet? Als God nu al weet dat ik als een atheïst zal sterven (en dat zou Hij met zijn alwetendheid moeten weten), wat heeft het dan voor zin om mij te proberen te bekeren? Waar is dan mijn vrije keuze om alsnog gelovig te worden? Tessensohn baseert zich een aantal keer op Bijbelteksten, en inderdaad: de Bijbelse God is niet alwetend, dat is een latere uitvinding van filosofen. De hier geschetste problemen overigens ook; in de Bijbel wordt deze inconsistentie nergens besproken. De Bijbelse God is een soort supermens, die een stuk meer weet (en kan) dan gewone mensen, maar soms ook last heeft van berouw (zie bijvoorbeeld de verhalen van de zondvloed en Jona) en niet altijd weet waar iedereen is (Gen. 3:8-9; Job 1:7).

Al met al is het boekje van Tessenson een broddelwerk van onwetendheid, onbegrip en onjuistheden (vooral op het gebied van astronomie en biologie), onvolledige of verkeerd aangehaalde citaten en verdachtmakingen. Van een boekje dat vrijwel geheel is gewijd aan mijn atheïstische opvattingen, had ik gehoopt op een serieuzer weerwoord...

 
Over de levensbeschouwelijke neutraliteit van wetenschap(ers)
Geschreven door Bart Klink   
zondag, 17 maart 2013 20:21
De afgelopen tijd is er een discussie ontstaan over de uitspraken van Onno van Schayck, hoogleraar preventieve geneeskunde aan de Universiteit Maastricht. Hij beweerde in een interview dat door gebed een been was aangegroeid en dat daar ”onomstotelijk” bewijs van was in de vorm van röntgenfoto’s. Die foto’s bleken helaas niet meer te achterhalen. Dit is hem op veel kritiek komen te staan: als wetenschapper had hij dergelijke uitspraken niet mogen doen. Een groep van 27 hoogleraren nam het voor hem op en pleitten voor persoonlijke vrijheid voor wetenschappers, blijkbaar ook voor het doen van religieuze uitspraken.
Lees meer...
 
Wie is er bang voor neuroreductie?
Geschreven door Bart Klink   
zaterdag, 19 mei 2012 20:00
Dit jaar stond de maand van de filosofie in het teken van de ziel. Ter gelegenheid hiervan schreef arts en filosoof Bert Keizer het boekje Waar blijft de ziel? Hierin richt hij zijn pijlen vooral op wat hij ‘neurosofie’ noemt, waarbij volgens Keizer neurologie verward wordt met alomvattende filosofische pretenties. Vooral Dick Swaab en Victor Lamme moeten het ontgelden. Deze hersenonderzoekers willen van de ziel af zien te komen door te menen dat ons geestesleven “eigenlijk niets meer is dan wat gesputter tussen neuronen” (p. 58). Ons geestelijk leven is daarmee volledig te reduceren tot de activiteit van neuronen (hersencellen): neuroreductie
Lees meer...
 
Wetenschap vs. religie: een conflict op drie gebieden
Geschreven door Bart Klink   
dinsdag, 10 januari 2012 22:25
Dit artikel is hier te downloaden.
 
Over de vrije wil
Geschreven door Bart Klink   
maandag, 09 mei 2011 20:52
Ofschoon het onderwerp ‘vrije wil’ niet direct met godsdienstfilosofie te maken heeft, is het thema meerdere malen langsgekomen in reacties op deze website. De meeste atheïsten zullen een monistische visie op de mens hebben, wat wil zeggen dat de mens geheel uit materie bestaat en dus geen onstoffelijke en onsterfelijke ziel of geest heeft, zoals het dualisme leert. Aan de onhoudbaarheid van dit lichaam-geestdualisme heb ik reeds eerder een artikel gewijd, omdat dit implicaties heeft voor een leven na de dood en het bestaan van de Ultieme Geest, God. Daarbij ben ik verder echter niet ingegaan op de kwestie van de wilsvrijheid. Het is overigens maar ten zeerste de vraag wat de meerwaarde van het dualisme in dezen is, want uiteindelijk zullen ‘geestelijke keuzes’ moeten worden gerealiseerd via een fysiek lichaam. Deze geestelijke inwerking op een fysiek lichaam is echter onmogelijk zonder dat hierbij tal van zeer goedbevestigde natuurkundige wetten worden geschonden.

De wilsvrijheid is een klassiek onderwerp van discussie, maar heeft de laatste tijd weer veel aandacht gekregen, onder andere door de Nederlandse neurowetenschappers Victor Lamme (De vrije wil bestaat niet) en Dick Swaab (Wij zijn ons brein), die menen dat de neurowetenschappen hebben laten zien dat de wilsvrijheid een illusie is. Hoeveel ruimte is er nog voor de vrije wil als de monistische mensvisie waar is?
Lees meer...
 
De eerste Bijbelse scheppingsmythe: een vertaling en uitleg
Geschreven door Bart Klink   
dinsdag, 23 november 2010 11:58

Er zijn waarschijnlijk maar weinig hoofdstukken uit de Bijbel zo veel besproken zijn als het eerste van Genesis, de Bijbelse ouverture. Vooral het eerste vers, traditioneel vertaald als “In het begin schiep God de hemel en de aarde” is vrijwel iedereen bekend. Toch is er ook veel misverstand over het eerste hoofdstuk van de Schrift. Veel ongelovigen doen het af als een sprookje, door de wetenschap weerlegd en dus van generlei waarde meer. Sommige orthodoxe gelovigen (creationisten) proberen de tekst te passen binnen het moderne, wetenschappelijke wereldbeeld, wat tot een absurde lezing van bepaalde passages leidt. Beide opvattingen miskennen mijns inziens de literaire waarde van de tekst. Met deze vertaling en exegese wil ik proberen uit te leggen waarom.

Lees hier verder (PDF).

 
"Evolutie: wetenschappelijk model of seculier geloof", een recensie
Geschreven door Bart Klink   
dinsdag, 26 oktober 2010 22:24

Hoe moet je als gelovige omgaan met evolutie? Is het dusdanig strijdig met de Bijbel of Koran dat het geheel verworpen moet worden, zoals de traditionele creationisten menen? Is evolutie acceptabel, zolang de mens maar afzonderlijk geschapen is? Kan de mens lichamelijk wel evolutionaire voorlopers gehad hebben, maar zijn zijn geestelijke vermogens door God geschapen, zoals het Vaticaans leert? Verschillende gelovigen hebben verschillende antwoorden gegeven. Dit bleek eens te meer in het afgelopen Darwinjaar, waarin zowel de Urker creationisten zich prominent roerden als prof. Cees Dekker intelligent design verruilde voor theïstische evolutie. Ook bleken al eerder moslimstudenten aan de Vrije Universiteit grote moeite te hebben met evolutie.

Recentelijk is er bij Kok – Kampen een bundel verschenen waarin deze vraag centraal staat: Evolutie: wetenschappelijk model of seculier geloof. Het doel van de bundel blijkt uit de ondertitel: een pleidooi voor intellectuele bescheidenheid. De redactie is in handen van natuurkundigen Alfred Driessen en Gerard Nienhuis, die beiden zelf ook een bijdrage hebben geleverd. De overige bijdagen zijn van een bioloog en vertegenwoordigers van de drie grote monotheïstische religies. In deze recensie wil ik vooral kijken naar waarom het pleidooi uit de ondertitel nodig zou zijn en in hoeverre de schrijvers de moderne evolutiebiologie accepteren.

Lees meer...
 
Bijbelse erotiek
Geschreven door Bart Klink   
zondag, 18 juli 2010 16:20
Bestaat dat, Bijbelse erotiek? Zijn het niet juist de christenen die vaak moeilijk doen over erotiek buiten de eigen slaapkamer? Bijbelse erotiek bestaat zeker, al is het nagenoeg geheel beperkt tot één boek: het Lied der Liederen, beter bekend als het Hooglied. Dit Bijbelboek is oorspronkelijk in het (Bijbels) Hebreeuws geschreven en wordt gerekend tot de wijsheidsgeschriften. Hierin komt de zinnelijke liefde, de eros, de geneugten des vlees, veelvuldig ter sprake, zij het op zeer subtiele wijze.
Lees meer...
 
Evolutie als Gods vrijpleiter?
Geschreven door Bart Klink   
dinsdag, 11 mei 2010 12:01

Het is algemeen bekend dat veel gelovigen in meer of mindere mate moeite hebben met het accepteren van evolutie. Het zal menigeen dan ook verbazen dat er mensen zijn die menen dat evolutie de gelovige juist een handje kan helpen, bijvoorbeeld bij het theodiceeprobleem. Kan evolutie God werkelijk vrijpleiten van het vele leed in de wereld?

Lees meer...
 
De paradox van de God dankende Haïtiaan
Geschreven door Bart Klink   
zondag, 07 februari 2010 12:16

Niemand zal de ramp op Haïti ontgaan zijn. Het vele leed dat daar is aangericht, heeft wereldwijd mensen aangegrepen en tot hulp doen overgaan, op wat voor manier dan ook. De vreselijke situatie aldaar deed mij denken aan de aardbeving in Lissabon uit 1755, waarbij naar schatting 10.000 tot 100.000 mensen omkwamen. Dit heeft destijds een grote impact gehad, niet alleen humanitair en economisch, maar ook intellectueel. Het vele leed dat gepaard gaat met een dergelijke verwoesting doet altijd de vraag oprijzen naar het waarom, een grote existentiële vraag. De gelovige wijsgeer Leibniz meende dat God de best mogelijke wereld had geschapen. De deïstische filosoof Voltaire greep Lissabon aan om dit idee belachelijk te maken in de vorm van het gedicht Poème sur le désastre de Lisbonne. De vraag naar het waarom is diep menselijk en goed begrijpbaar, maar tegelijkertijd onzinnig, althans, voor een atheïst.

Lees meer...
 
De wetenschappelijke dwaalwegen van een creationistisch bioloog
Geschreven door Bart Klink   
donderdag, 10 december 2009 18:27

In de biologische wereld is de moderne evolutietheorie universeel geaccepteerd. Het is de grote verbindende theorie in de biologie. Het valt dan ook niet mee om een bioloog te vinden die deze theorie ontkent, laat staan een die gelooft dat alle soorten een paar duizend jaar geleden, in zes dagen, door God geschapen zijn. Een creationistische bioloog, dat is eigenlijk een contradictio in terminis. Toch hebben we in Nederland lange tijd zo’n lopende tegenstrijdigheid gehad: Willem Ouweneel. Nu Ouweneel echter zijn creationisme schijnt te hebben opgegeven in ruil voor een minder letterlijke lezing van Genesis, heeft creationistisch Nederland een nieuwe voorman nodig. Dat lijkt Peter Borger te willen worden.

Lees meer...
 
Kluun over “de dictatuur van het atheïsme”
Geschreven door Bart Klink   
zaterdag, 31 oktober 2009 18:36
Kluun is het pseudoniem van Raymond van de Klundert, een schrijver die bekendheid kreeg met een paar succesvolle romans, waaronder Komt een vrouw bij de dokter. In het kader van De maand van de spiritualiteit heeft hij een nieuwe boekje geschreven: God is gek - de dictatuur van het atheïsme. Zoals de ondertitel reeds suggereert, heeft hij zijn pijlen gericht op wat hij noemt “de dictatuur van het atheïsme”. Zijn opvattingen heeft hij ook al uit de doeken mogen doen bij diverse programma’s als Goedemorgen Nederland, Pauw & Witteman en Dit is de dag. Ik heb zijn boekje nog niet kunnen lezen, maar op grond van zijn interviews is al het nodige te zeggen. Is er werkelijk sprake van een dictatuur van het atheïsme? Wordt er werkelijk overal zo de spot gedreven met alles wat naar God en geloof riekt?
Lees meer...
 
Twee boeken over de waarheid van evolutie
Geschreven door Bart Klink   
donderdag, 29 oktober 2009 13:29

In het Darwinjaar zijn er twee belangrijke populaire boeken over evolutie verschenen. Beide hebben het doel de geïnteresseerde leek te laten zien waarom evolutie waar is en wereldwijd door biologen geaccepteerd wordt. Beide auteurs zijn eminente evolutiebiologen, vakmensen dus. Van de hand van Jerry Coyne verscheen begin dit jaar Why Evolution is True (Oxford UP, 2009) en van Richard Dawkins' hand The Greatest Show on Earth: The Evidence for Evolution (Transworld Publishers, 2009). Het boek van Dawkins is ook in het Nederlands uitgegeven bij Nieuw Amsterdam, onder de titel Het grootste spektakel ter wereld.

Lees meer...
 
Een dagje op een creationistische congres
Geschreven door Bart Klink   
zaterdag, 24 oktober 2009 21:22

Vandaag, 24 oktober, heb ik mij begeven in het hol van de leeuw: het creationistische congres 'R-EVOLUTIE op het wetenschappelijke erf'. Het leek mij interessant om zo’n curiositeit eens meegemaakt te hebben. Omdat het in een evangelische school werd georganiseerd, was ik even bang dat de dag geopend zou worden met gebed, maar dat bleef gelukkig uit. Het publiek, naar schatting ruim honderd mensen, was waarschijnlijk hoofdzakelijk creationist. Ik was dan ook verbaasd over het verhaal van de sprekers, althans, van de eerste twee.

Lees meer...
 
Scheidde God de hemel en aarde?
Geschreven door Bart Klink   
donderdag, 08 oktober 2009 09:31

Waarschijnlijk is geen enkele Bijbelpassage zo bekend als Genesis 1, over de schepping van hemel en aarde. De traditionele vertaling, het beste bekend van de Statenvertaling, luidt: “In den beginne schiep God den hemel en de aarde.” Veel moderne vertalingen komen hier ook op uit, zij het in een wat modernere verwoording.

Al die tijd heeft men er evenwel naast gezeten, want God schiep niet de hemel en de aarde, maar scheidde de hemel en de aarde. Dat is wat Ellen van Wolde, hoogleraar Exegese van het Oude Testament aan de Raboud Universiteit in Nijmegen stelt in haar oratie van morgen. Zij komt tot deze conclusie door niet alleen taalkundig onderzoek, maar ook door naar de mythologische context te kijken waarin dit verhaal ontstaan is.

Lees meer...
 
Weer een evolutionaire voorspelling die uitkomt
Geschreven door Bart Klink   
zondag, 27 september 2009 12:26

Op grond van een goede wetenschappelijke theorie kun je voorspellingen doen over de werkelijkheid. Op basis van de evolutietheorie kun je bijvoorbeeld voorspellen hoe diersoorten verspreid moeten zijn over de aarde (biogeografie), over welke DNA-sequenties je in welke organismen moet aantreffen en wat voor structuren je mag verwachten in verschillende embryo’s. Misschien nog wel de meest tot de verbeelding sprekende voorspellingen kunnen gedaan worden over waar je bepaalde fossielen zou moeten aantreffen en welke eigenschappen deze fossielen dan hebben.

Lees meer...
 
Meer artikelen...
«StartVorige12345VolgendeEinde»

Pagina 1 van 5
 

Wie zijn er online?

We hebben 468 gasten online

Geef je mening

Welke positie over het bestaan van god(en) onderschrijft u?
 

Bekende atheïsten

Madalyn Murray O'HairMadalyn Murray O'Hair, Amerikaanse atheïste en activiste, oprichtster van American Atheists, en bekend door het proces Murray vs. Curlett, dat resulteerde in de uitspraak van het Supreme Court, waarmee een eind kwam aan de praktijk van het verplichte dagelijks gebed in Amerikaanse openbare scholen.

Citaat

God is a gross answer, an indelicacy against us thinkers - at bottom merely a gross prohibition for us: you shall not think!

~ Friedrich Nietsche